Chinh Phụ Ngâm Diễn Ca

Chinh Phụ Ngâm Diễn Ca 征婦吟演歌

Ðoàn Tthị Ðiểm  diễn âm  段氏點 演音   

Nguồn:  Chinh Phụ Ngâm Khúc, bản Tân Việt 1950, tr. 143-167.

Phụ Chú:

1)    Tác giả Nguyễn Văn Xuân (1921-2007), một trong những tác phẩm ra đời để lại cho ông nhiều kỷ niệm nhất, đó là trường hợp của cuốn biên khảo Chinh phụ ngâm diễn âm tân khúc. Lần đầu tiên, ông đã phát hiện trong đống sách của một gia đình nghèo, có xuất xứ từ gia đình bà Chúa Nhất, dòng vua Thành Thái; lẫn trong các sách chữ Nôm có cuốn Chinh phụ ngâm diễn âm tân khúc, có tựa của nhà xuất bản (năm Gia Long thứ 14, 1815), nguyên tự (tựa) của dịch giả. Ông cho rằng cuốn sách này là một thực tế độc lập mà cũng là một bổ sung cho  cuốn Chinh phụ ngâm bị khảo của học giả Hoàng Xuân Hãn ( Minh Tân, Paris, 1953) — là một kỳ thư về ngành nghiên cứu văn học theo văn bản học. Và ông đã xác quyết dịch giả đích thực là Phan Huy Ích và tên tác phẩm là Chinh phụ diễn âm tân khúc chứ không phải là Chinh phụ ngâm... Điều này đã gây ra sự tranh cãi không ít trên văn đàn miền Nam, thời trước 1975.

2)    Trong thập niên 1960 có lúc anh được mời dạy giờ môn chữ Nôm tại Đại Học Huế và phát hiện trong một tủ sách tư nhân bản văn chữ Nôm của Phan Huy Ích dịch Chinh Phụ Ngâm của Đặng Trần Côn; bản dịch này trước kia được xem như của bà Đoàn Thị Điểm. Khoảng 1920 nhiều học giả  đã cho rằng bản dịch là của Phan Huy Ích, nhưng chỉ có văn bản quốc ngữ. Phát hiện của Nguyễn Văn Xuân đã giúp  thêm bằng chứng  cho học giả Hoàng Xuân Hãn, người  đã  khẳng định, từ khoảng 1950,  dịch phẩm Chinh Phụ Ngâm thông dụng hiên nay là của Phan Huy Ích.

§  Tập 征婦吟備緑  (1902) 隆和󰍬藏板  có ghi 3 dòng, phía sau trang bìa:

靑池仁睦鄧陳先生琨著

文江中富段夫人㸃演音

神溪桐峯承書

Thanh trì nhân mục Đặng Trần tiên sanh Côn trứ
Văn giang trung phú Đoàn phu nhân Điểm diễn âm
Thần khê Đồng Phong Thừa thư .

1

𣋾𡗶坦浽干𡏧     Thuở trời đất nổi cơn gió bụi,
客𦟐紅𡗉餒邅     Khách má hồng nhiều nỗi truân chiên.
撑箕瀋瀋層󰓱                   Xanh kia thăm thẳm tầng trên,
為埃𨢟𥩯朱𢧚餒尼  Vì ai gây dựng cho nên nỗi này ?
5
𪔠長城𢯦𩃳月         Trống Trường Thành lung lay bóng nguyệt,
𤌋甘泉𥊚䁾式𩄲     Khói Cam Tuyền mờ mịt thức mây.
𠃩吝鎌寶𢶢𢬣         Chín lần gươm báu chống tay,
姅𣎀傳檄定𣈗出征  Nửa đêm truyền hịch định ngày xuất chinh.
9
渃清平𤾓𢆥𡳵     Nước thanh bình ba trăm năm cũ,
襖戎挥官武自尼     Áo nhung trao quan vũ từ nay.
使𡗶𣌋𠽖塘𩄲         Sứ trời sớm giục đường mây,
法公重念西詫  Phép công là trọng, niềm tây sá nào.
13
塘𨀐𨇒𦝄㧅弓箭     Ðường giong ruổi lưng đeo cung tiễn,
𣇜餞迻𢚸絆妻孥     Buổi tiễn đưa lòng bận thê noa.
𩃳旗㗂𪔠賒賒         Bóng cờ tiếng trống xa xa,
愁󰓁𦰟隘怨𦋦𨷯房  Sầu lên ngọn ải, oán ra cửa phòng.
17
払󰆬𥘷󰆳𣳔豪傑     Chàng tuổi trẻ vốn dòng hào kiệt, 
攝筆硯蹺役刀弓     Xếp bút nghiên theo việc đao cung.
城連懞献陛𧏵         Thành liền mong hiến bệ rồng,
𡱩鎌㐌决容賊𡗶  Thước gươm đã quyết chẳng dung giặc trời.
21
志𤳇𨤮𠦳䏧馭     Chí làm trai dặm nghìn da ngựa,
招泰山女鴻毛     Gieo Thái Sơn nhẹ nửa/nữa hồng mao.
啫茄㧅幅𢧐袍         Giã nhà đeo bức chiến bào,
𠯦檑梂渭𠯻𠯻秋  Thét roi cầu Vị, ào ào gió thu.
25
外頭橋渃󰔲如𤀓     Ngoài đầu cầu nước trong như lọc,
塘边梂𦹵󰑋群𡽫     Ðường bên cầu cỏ mọc còn non.
迻払𢚸弋弋𢞂         Ðưa chàng lòng dặc dặc buồn,
步坤平馭水坤平船Bộ khôn bằng ngựa, thủy khôn bằng thuyền.
29
渃固沚麻煩瀉     Nước có chảy mà phiền chẳng rã,
𦹵固𦹳麻胣𢣧     Cỏ có thơm mà dạ chẳng khuây.
吲󰅁吲吏扲𢬣         Dặn rồi dặn, lại cầm tay,
𨀈跢沒𨀈踟踟吏𨀊  Bước đi một bước giây giây lại dừng
33
𢚸妾似𩃳𦝄󰅎唯     Lòng thiếp tựa bóng trăng theo dõi,
払愁賒尋𡎝天山     Chàng sầu xa tìm cõi Thiên San.
𢱖鎌餞渚󰆤         Múa gươm tiễn rượu chưa tàn,
指昂𦰟槊󰖓岸𧯄豹Chỉ ngang ngọn giáo vào ngàn hang beo.
37
𤞓樓󰅘浪󰅎介子     Săn Lâu Lan, rằng theo Giới Tử,
細蛮溪盘亊伏波     Tới Man Khê, bàn sự Phục Ba [Mã Viện]
襖払𧹼似霜坡         Áo chàng đỏ tựa sương pha,
馭払色𤽸如雪印  Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in.
41
㗂樂馭吝氊㗂𪔠     Tiếng nhạc ngựa lần chen tiếng trống,
夾𩈘耒ノ俸𢺺𢬣     Giáp mặt rồi phút bỗng chia taỵ
河梁𢺺塘尼         Hà Lương chia rẽ đường này,  
边塘𦲿旗𠖤𢢯𢢯  Bên đường, trông lá cờ bay ngùi ngùi.
45
軍𠓀㐌𧵆外营     Quân trước đã gần ngoài doanh Liễu,
騎𡢐群躊裊長楊     Kỵ sau còn trù nẻo Trường Dương.
軍迻払𨇒𨖲塘         Quân đưa chàng ruổi lên đường,
柳楊別妾断腸尼Liễu dương biết thiếp đoạn trường này chăng 
49
㗂笛𠺙𦖑澄同望     Tiếng địch thổi nghe chừng đồng vọng,
行旗𠫾跷𩃳拂披     Hàng cờ đi theo bóng phất phơ.
𨁪払蹺笠𩄲迻         Dấu chàng theo lớp mây đưa,
妾𥆾孕𡶀󰆑󰆓餒茄  Thiếp nhìn rặng núi ngẩn ngơ nỗi nhà.
53
払辰𠫾𡎝賒湄           Chàng thì đi cõi xa mưa gió,
妾辰𧗱房𡳵詔𧜖     Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn.
兌饒㐌隔垠         Ðoái trông nhau đã cách ngăn,
𣻆牟𩄲碧𤇨痕𡽫撑Tuôn màu mây biếc, phơi ngần non xanh.
57
准咸京払群𥋓吏     Chốn Hàm Kinh chàng còn ngoảnh lại,
𡑭󰃇湘妾唉払     Cội Tiêu Tương thiếp hãy trông chàng.
𤌋󰃇湘隔咸陽         Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương,
𣘃咸陽隔󰃇湘重  Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương mấy trùng
61
穷吏麻穷拯𧡊     Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy,
𧡊撑撑仍岸橷     Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu.
岸橷撑屹沒牟         Ngàn dâu xanh ngắt một màu,     
𢚸払意妾埃愁欣埃  Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
65
払自𠫾𠓨頺吉     Chàng từ đi vào đồi gió cát,        
𣎀𦝄尼𢪀𠖾方㝹     Ðêm trăng này nghỉ mát phương nao ?
初𢧐地羕包         Xưa nay chiến địa dường bao,     
茹空𨤮掣𤋵油  Nhà không muôn dặm xiết sao dãi dầu.
69
唏冷𠊛油𩈘惮     Hơi gió lạnh, người rầu mặt dạn,
𣳔渃溇馭赧蹎𨁼     Dòng nước sâu, ngựa nản chân bon.
揞鞍襘𪔠㐌𤶐         Ôm yên gối trống đã chồn,
𦣰漨吉𤽸𥄭𡑳𦼔撑 Nằm vùng cát trắng, ngủ cồn rêu xanh.
73
漢白城㨂吏     Nay Hán xuống Bạch Thành đóng lại,
枚胡󰖓青海𥈺戈            Mai Hồ vào Thanh Hải dòm qua.
形溪𡶀𧵆賒         Hình khe, thế núi gần xa,  
𢴑催吏󰅙𥰊它吏高  Dứt thôi lại nối, thấp đà lại cao.
77
霜頭𡶀𣇜朝如澮     Sương đầu núi buổi chiều như giội,
渃𢚸溪裊洡群溇     Nước lòng khe nẻo lội còn sâu.
㤕𠊛襖甲閉𥹰         Xót người áo giáp bấy lâu,
𢚸圭戈妬𩈘愁𢣧  Lòng quê qua đó mặt sầu chẳng khuây.
81
󰓱帳錦透咍𠰚     Trên trướng gấm thấu hay chăng nhẽ,
状征夫埃𡳒朱𢧚     Trạng chinh phu ai vẽ cho nên?  
想払𨄿󰅗年         Tưởng chàng giong ruổi mấy niên,
尼瀚海辰沔󰃇  Chẳng nơi Hãn Hải thì miền Tiêu Quan.
85
㐌側阻隊岸蛇虎     Ðã trắc trở đòi ngàn xà hổ,
吏冷㳥仍𡓇霜風     Lại lạnh lùng những chỗ sương phong.
󰓁高式𩄲篭                       Lên cao trông thức mây lồng,
𢚸動𢚸悲傷  Lòng nào là chẳng động lòng bi thương!
89
自払𠫾東南裊     Từ chàng đi Ðông Nam khơi nẻo,
別払進討尼兜     Biết nay chàng tiến thảo nơi đâu?
仍𠊛征𢧐𥹰         Những người chinh chiến bấy lâu,
弭䀡性命如牟𦹵𣘃 Nhẹ xem tính mệnh như màu cỏ cây.
93
𠽋唏蔭恩𠫅自𠓀     Nức hơi ấm ơn dày từ trước,
𣦆准𠨪歲特包饒     Trải chốn nghèo tuổi được bao nhiêu?
𡽫祈敻𡎝𦝄撩         Non Kỳ quạnh cõi trăng treo,
𣷷淝𠺙囂囂塸  Bến Phì gió thổi hiu hiu mấy gò. 
97
魂死士㗀㗀𠺙     Hồn tử sĩ gió ù ù thổi,
𩈘征夫𦝄唯唯𤐝     Mặt chinh phu trăng dõi dõi soi.
征夫死士𠊛         Chinh phu tử sĩ mấy người,
埃莫𩈘埃噲魂  Nào ai mạc mặt, nào ai gọi hồn.
101
兵焒渃𡽫如𡳵     Dấu binh lửa, nước non như cũ,
仉行人戈妬鄭傷     Kẻ hành nhơn qua đó chạnh thương.
分𤳇𦓅𨇒𢧐場         Phận trai già ruổi chiến trường,
払超𩯀㐌点霜買𧗱 Chàng Siêu tóc đã điểm sương mới về. 
105
想払𣦆󰕩皮困𧁷     Tưởng chàng trải nhiều bề khốn khó,
󰑯𡱩鎌沒抪戎鞍     Ba thước gươm, một bó nhung yên.
衝坡𦝄岸         Xông pha gió bãi trăng ngàn,
鎌撩頭馭槊𩈘城Gươm treo đầu ngựa, giáo dan mặt thành.
109
會功名𤾓塘辱雅     Hội công danh trăm đường nhục nhã,
仍𤹘𤶑芾㐌𢪀宜     Những nhọc nhằn nào đã nghỉ ngơi.
餒念別吘穷埃         Nỗi lòng biết ngỏ cùng ai,
妾𥪝𦑃払外󰓈𩄲  Thiếp trong cánh cửa chàng ngoài chân mây
113
𥪝尼㐌停分妾     Trong cửa này đã đành phận thiếp,
外𩄲箕𧯶劫払󰆮     Ngoài mây kia há kiếp chàng vay?
仍懞个渃𢝙圍         Những mong cá nước vui vầy,
埃堆我渃𩄲隔溈  Ai ngờ đôi ngả nước mây cách vời.
117
妾想𦋦𠊛征婦     Thiếp chẳng tưởng ra người chinh phụ
払𧯶曾学屡王孫     Chàng há từng học lũ vương tôn.
據牢隔阻渃𡽫         Cớ sao cách trở nước non,
遣𠊛催辰𣋚仍油Khiến người thôi sớm thời hôm những rầu.
121
想風流當澄年少Tưởng phong lưu đương chừng niên thiếu,
聘饒穷󰅜𢬢󰅝緣     Sánh nhau cùng dan díu chữ duyên.
女堆侶少年         Nỡ nào đôi lứa thiếu niên
山底隔寒暄牢停  Quan san để cách, hàn huyên sao đành.
125
𣋾臨行󰄶渚緬     Thuở lâm hành oanh chưa mến liễu,
𠳨𣈗𧗱約裊鵑歌     Hỏi ngày về, ước nẻo quyên ca.
鵑㐌𠽖󰄶𦓅         Nay quyên đã giục oanh già,
鷾鴯吏嘅󰕒𠮩𠰷  Ý nhi lại gáy trước nhà líu lo.
129
𣋾登途梅渚悁              Thuở đăng đồ, mai chưa quen gió,
𠳨𣈗𧗱指度              Hỏi ngày về, chỉ độ đào bông.
㐌眷東                       Nay đào đã quyến gió Ðông,
芙蓉吏𦬑边滝扠  Phù dung lại nở bên sông bơ sờ.
133
共些𨻫西𡶀意     Hẹn cùng ta: Lũng Tây núi ấy,
常𧡊唏沁     Sớm thường trông, nào thấy hơi tăm?
岌𦲿用梗簪         Ngập ngừng, lá rụng cành trâm,   
荒村𦖑㗂午禽牢敲  Hoang thôn nghe tiếng ngọ cầm lao xao.
137
穷些漢陽捄怒     Hẹn cùng  ta Hán Dương cầu nọ,
吏尋固消耗          Sớm lại tìm, nào có tiêu hao?
岌𠺙𦲿袍                 Ngập ngừng gió thổi lá bào,
𣋚𣻆沚渃潮溟濛 Bãi hôm tuôn chảy nước trào mênh mông.
141
信常吏𠊛空𧡊吏     Tin thường lại, người không thấy lại,
㭲󰒥殘㐌𣦆𦼔撑     Gốc hoa tàn đã trải rêu xanh.
𦼔撑笠遶觥         Rêu xanh mấy lớp chung quanh,
𨁮𠫾沒𨀈󰄚情󰆑𠽐  Lần đi một bước, trăm tình ngẩn ngơ.
145
書常吏𠊛渚𧡊吏     Thư thường lại, người chưa thấy lại,
幅簾疎吝𢚵𩃳陽     Bức rèm thưa lần dãi bóng dương.
𩃳陽𣇜穿昂         Bóng dương mấy buổi xuyên ngang,
𠳒牢𨑮𠃩常单差  Lời sao mười hẹn, chín thường đơn sai.
149
此併吏演𣾺𣈗意     Thử tính lại diễn khơi ngày ấy,
󰆤蓮㐌艿   Tàn sen này đã nẩy là ba.
㤕𠊛吝吕隘賒         Xót người lần lữa ải xa,
㤕𠊛娘准黃󰒥𨤮𨱽  Xót người nương chốn Hoàng Hoa dặm dài.
153
情家室𪜌埃拯固     Tình gia thất nào ai chẳng có,      
箕慈親闺婦𢖵傷     Kìa từ thân, khuê phụ nhớ thương.
𩯀𦓅披拂𠃅霜         Tóc già phơ phất mái sương,
𡥵疎𥭎𣷱𡲤當哺󰁜    Con thơ măng sữa, vả đương bù trì.
157
𢚸老親𢞂欺𢭸              Lòng lão thân buồn khi tựa cửa,
𠰘孩兒除𩛷󰆎𩚵     Miệng hài nhi chờ bữa mớm cơm.
󰆘裴妾拖孝男         Ngọt bùi thiếp đỡ hiếu nam,
勸𡥵畑冊妾父親Khuyến con đèn sách thiếp làm phụ thân.
161
沒𨉟妾供親課子     Một mình thiếp cung thân khoá tử,
餒𢙇昂𠑕別包     Nỗi quan hoài ngang ngửa biết bao.
𢖵払𣦆霜𣋀         Nhớ chàng trải mấy sương sao,
春曾𢬭買冬群賒  Xuân từng đổi mới, Ðông nào còn dư.
165
計𢆥㐌𦊛𠀧𢆥軫     Kể năm đã tư ba năm chẵn,
䋦𢚸𤾓𠦳萬滾昂     Mối lòng trăm nghìn vạn ngổn ngang.
約之𧵆𡑭𡬷𡱸         Ước gì gần gũi tấc gang,
念荄䔲底払𤍊    Giở niềm cay đắng để chàng tỏ hay.
169
釵宮漢𧵑𣈗出嫁     Thoa cung Hán của ngày xuất giá,
𦎛楼秦𨁪㐌𤐝鍾     Gương lầu Tần dấu đã soi chung.
𢚁埃麻𠳚細穷         Cậy ai mà gửi tới cùng,
吘払透歇𢚸相思  Ngỏ chàng thấu hết tấm lòng tương tư.
173
𨧟㧅𢬣每欺𥋴𥊘     Nhẫn đeo tay mọi khi ngắm nghía,
玉掑頭𣋾󰅬𢝙𨔈     Ngọc cài đầu thuở bé vui chơi.
𢚁埃𠳚細尼         Cậy ai mà gửi tới nơi,
底払珍重𠊛相親  Ðể chàng trân trọng dấu người tương thân.
177
𣦆氽春信𠫾信吏     Trải mấy xuân, tin đi tin lại,
細春尼信唉永空     Tới xuân này tin hãy vắng không.
𧡊雁𨻫想書封         Thấy nhạn, luống tưởng thư phong,
𦖑霜𨻫㩥襖󰇿產床Nghe sương luống sắm áo bông sẵn sàng.
181
西浽空塘鴻便     Gió tây nổi không đường hồng tiện,
㤕𡎝外雪眷湄沙     Xót cõi ngoài tuyết quyến mưa sa.
幔眉帳雪衝坡         Màn mưa trướng tuyết xông pha,
𢪀添冷𠖭仉𡎝外  Nghĩ thêm lạnh lẽo kẻ ra cõi ngoài.
185
題字錦封催吏              Ðề chữ gấm, phong thôi lại mở,
招卦信姅群              Gieo bói tiền tin nửa còn ngờ.
𡗶𣋚𨅸朗謹魚         Trời hôm đứng lặng ngẩn ngơ,
𦝄𣌉娘襘󰅭󰆣枚  Trăng khuya nương gối bơ thờ gió mai.
189
如埃魂醝䏾悋     Há như ai, hồn say bóng lẫn,
俸蜍蜍矧矧虚空     Bỗng thơ thơ thẩn thẩn hư không.
簪掑畧㩫𢢆𢠅         Trâm cài, lược giắt thẹn thùng,
歷攔𩯀𦇒哢𠺯𦝄腰  Lệch làn tóc rối, lỏng vòng lưng eo.
193
𨄹軒永抌招曾𨀈     Dạo hiên vắng đăm chiêu từng bước,
簾踈𢷀托隊畨           Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
外簾鵲信         Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
𥪝簾羕㐌固畑别庄 Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?
197
畑固别平别     Ðèn có biết, ví bằng chẳng biết,
𢚸妾𥢆悲切麻傕     Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.  
𢞂油吶𢧚 𠳒                  Buồn rầu nói chẳng nên lời,
󰒥畑箕󰆱𩃳𠊛可傷  Hoa đèn kia với bóng người khá thương!
201
㕭屋嘅霜𠄼𪔠     Gà eo óc gáy sương năm trống,
拂披𢷀𩃳𦊚边     Liễu phất phơ rủ bóng bốn bên.
刻𣉹藤藤如年         Khắc giờ đằng đẵng như niên,
䋦愁弋弋如沔𣷭Mối sầu dằng dặc như miền bể khơi.
205
香強炪魂它痗𤻻     Hương gượng đốt hồn đà mỏi miết,
𦎛強𤐝淚結珠滇     Gương gượng soi, lệ kết châu chan.
瑟琴強𢭮𦰟弹         Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,
𦀊鴛驚泛鸞𢜝𦇮  Dây uyên kinh đứt, phím loan sợ chùng.
209
𢚸尼𠳚東固便     Lòng nầy gửi gió đông có tiện,
𠦳鐄嗔𠳚󰅻𡽫燕     Ngàn vàng xin gửi đến non Yên.
𡽫燕油細沔         Non Yên dù chẳng tới miền,
𢖵払瀋瀋塘𨖲平𡗶  Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.
213
𡗶瀋瀋賒溈坤透     Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,
餒𢖵払唒唒衝     Nỗi nhớ chàng dàu dạu nào xong.
景𢞂𠊛切他𢚸         Cảnh buồn người thiết tha lòng,
形核霜𠻪㗂虫湄噴 Hình cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun.
217
霜如鈽𠟀𤷱㭲              Sương như búa đẽo mòn gốc liễu,
湄鋸𠝓痚梗梧              Mưa dường cưa xẻ héo cành ngô. 
笘雪撫蓓𪀄摳                       Chòm tuyết phủ bụi chim gù,
蝼墻呌󰆭鐘厨搌𣾺 Sâu tường kêu vẳng, chuông chùa nện khơi.
221
𢽼㗂𧍝月淶𠓀厔     Vài tiếng dế nguyệt lay trước ốc,
沒行蕉𠽖外軒     Một hàng tiêu gió giục ngoài hiên.
𦲿幔𢯦𦰟穿                       Lá màn lay ngọn gió xuyên,
𢩣󰒥蹺𩃳月𨖲𠓀簾    Buồng hoa theo bóng nguyệt lên trước rèm.
225
󰒥𢚵月月淹沒              Hoa giãi nguyệt, nguyệt ươm một tấm,
月篭󰒥󰒥瀋曾   Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông.
月󰒥󰒥月重重         Nguyệt hoa, hoa nguyệt trùng trùng,
𠓀󰒥𠁑月𥪝𢚸掣    Trước hoa, dưới nguyệt, trong lòng xiết đâu.
229
掣計愁𠦳              Ðâu xiết kể, muôn sầu ngàn não
自女工婦巧調𢢯              Từ nữ công, phụ xảo đều nguôi
怲扲針怲迻梭         Biếng cầm kim, biếng đưa thoi
鶯堆𢢆𧊉堆𦅱    Oanh đôi thẹn dệt, bướm đôi ngại thùa
233
𩈘怲蘇𠰘強怲吶Mặt biếng tô, miệng càng biếng nói
吏朝唯唯娘𥦗Sớm lại chiều, dòi dõi nương song
娘𥦗𨻫󰆑魚𢚸Nương song luống ngẩn ngơ lòng
永払点粉粧紅貝埃Vắng chàng điểm phấn trang hồng với ai?
237
怲粧点𢚸𠊛愁𢢇              Biếng trang điểm, lòng người sầu tủi
㤕餒払外𡎝江冰              Xót nỗi chàng, ngoài cõi Giang Băng
恪之妸織姉姮         Khác gì ả Chức, chị Hằng
𣷷銀洡湥宮𦝄祝夢  Bến Ngân sùi sụt, cung trăng chốc mòng
241
愁揞埃重禬     Sầu ôm nặng, hãy chồng làm gối
咹𩛂埃𠺙𩚵              Muốn ăn no, ai thổi làm cơm
共󰒥㕸瀉談         Rượu cùng hoa rắp tã đàm
愁𤁕悶󰒥喂  Sầu làm rượu lạt, muộn làm hoa ôi
245
𢫈笙玉氽囘空㗂              Gõ sanh ngọc mấy hồi không tiếng
揞弹箏氽泛𢬣              Ôm đàn tranh mấy phím rời tay
㤕𠊛行役闭                       Xót người hành dịch bấy nay
𨤮𨱽添痗歇𣹓吏溈  Dặm dài thêm mỏi hết đầy lại vơi
249
𪀄䳌呌淶渃              Chim quyên kêu làm rơi nước mắt,
𪔠樵拈如窒𢩣肝              Trống tiều niêm, như trất buồng gan.  
㽳鐄𢬭恪容顏                       Võ vàng đổi khác dung nhan,
暌離買別辛酸尼  Khuê ly mới biết tân toan dường này.
 253
唸咮𠹽𢚸買訴              Nếm chua cay tấm lòng mới tỏ,
咮𠹽尼𧯶固為埃     Chua cay này há có vì ai .  
為払淚妾㳶堆         Vì chàng lệ thiếp nhỏ đôi,
為払身妾𥛭雷沒皮  Vì chàng thân thiếp lẻ loi một bề
257
身妾𧵆掑𠁑帳     Thân thiếp chẳng gần kề dưới trướng
淚妾𡮍𥿁边巾     Lệ thiếp nào chút vướng bên khăn
𢝙羣魂夢特𧵆                       Vui còn hồn mộng được gần
𣎀𣎀常細江津尋𠊛Ðêm đêm thường tới Giang Tân tìm người
261
尋払𣋾陽臺󰉃𡳵              Tìm chàng thuở Dương Ðài lối cũ
﨤払尼湘浦初              Gặp chàng nơi Tương Phố bến xưa
森圍氽𣅶情期         Sum vầy mấy lúc tình cờ
戈󰓱襘沒𣇞夢春  Chẳng qua trên gối một giờ mộng Xuân
265
恨妾身吏朋梦     Giận thiếp thân lại chăng bằng mộng
特𧵆払𨻫城關     Ðược gần chàng bến Lũng, thành Quan
欺𣊍仍惜欺󰆤                       Khi mơ những tiếc khi tàn
情𥪝梦萬拱空Tình trong giấc mộng, muôn vàn cũng không
269
𢝙固沒𢚸𢴑              Vui có một tấm lòng chẳng dứt
󰆳蹺払𣇞刻𢢯              Vốn theo chàng giờ khắc nào nguôi
𢚸蹺双渚𧡊𠊛                       Lòng theo song chửa thấy người
𨖲高氽𣅶潙軜車  Lên cao mấy lúc trông vời bánh xe
273                          
南𩂏𩈘渃     Trông bến Nam, bãi che mặt nước
𦹵碧喑沬牟撑              Cỏ biếc um, dâu mướt màu xanh
茹村𡏧終觥                       Nhà thôn gió bụi chung quanh
沒團鷗鷺𠓀𡹡𨔈𣋚    Một đàn âu lộ trước ghềnh chơi hôm
277
塘北隊笘館客     Trông đường Bắc, đòi chòm quán khách
霪󰆟核撑𡴯𡶀𡽫              Rườm rà cây xanh ngất núi non
穭城催卒边󰅴                       Lúa thành thoi thóp bên cồn
湄催𦰟笛𠶓喯边楼    Nghe thôi địch ngọc véo von bên lầu
281
𡽫東𧡊𦲿侯㩫凍              Non Ðông thấy lá hầu chất đống
雉習𠖤梅拱𢯏𢴾              Trĩ xập xoè, mai cũng bẻ bai
𤌋𩂟宜𤈡岸                       Khói mù nghi ngút ngàn khơi
𡥵𪀄拔落𩑛叫傷  Con chim bạt gió lạc loài kêu thương
285
滝西𧡊渃羕捥曲              Lũng tây thấy nước dường uốn khúc,
雁𠖤空㳥𠽖船鈎              Nhạn bay không sóng giục thuyền câu,
岸樁氊祝笘𣘛                       Ngàn thung chen chúc chòm dâu,
隔𡹡濕倘𠊛𠫾𧗱Cách ghềnh thấp thoáng người đâu đi về  
289
𦊚皮蹎𡗶𩈘坦     Trông bốn bề chân trời mặt đất
𨖲楼審率隊番     Lên xuống lầu thấm thoát đòi phen
笠𩄲𩈘𥆾                       Lớp mây ngại mặt trông nhìn
別坡𡎝沔玉    Biết đâu bờ cõi là miền Ngọc Quan?
293
梞𢯰坦倚坤䂨              Gậy rút đất ỷ khôn học chước
巾招梂特𧡊仙     Khăn gieo cầu nào được thấy tiên
𢚸尼化𥒥拱𢧚                       Lòng này hóa đá cũng nên
𠲖空湥玉麻𨖲楼    E không lệ ngọc mà lên trông lầu
297
𣅶𥋓吏牟楊              Lúc ngoảnh lại trông màu dương liễu
辰𡅳払停𠹾爵封     Thì khuyên chàng đừng chịu tước phong
拯𨤵󰅗𨀐                       Chẳng hay muôn dặm ruổi giong
𢚸払拱固如𢚸妾庄    Lòng chàng cũng có như lòng thiếp chăng?
301
𢚸払拱平如世              Lòng chàng ví cũng bằng như thế
𢚸妾敢𢪀𧵆 賒     Lòng thiếp đâu dám nghĩ gần xa
向陽𢚸妾羕花         Hướng dương lòng thiếp dường hoa
𢚸払吝矧𠲖斜𩃳陽  Lòng chàng lẩn thẩn e tà bóng dương
305
𩃳陽抵花鐄拯兌     Bóng dương để hoa vàng chẳng đoái
花抵鐄為在𩃳 陽     Hoa để vàng vì tại bóng dương
花鐄花用觥墻         Hoa vàng hoa rụng quanh tường
𣦆䀡花用𣎀霜氽吝Trải xem hoa rụng đêm sương mấy lần
309
䒹蘭𦬑𡑝㐌𢲨              Chồi lan nở trước sân đã hái
𦰟蘋掑边迻香     Ngọn tần kia bên bãi đưa hương
𢯢襜𨄹𨀈前堂         Sửa xiêm dạo bước tiền đường
𠑕䀡𨤔天章矧蜍Ngửa trông xem vẻ thiên chương thẫn thờ
313
𩃳銀漢欺𤎎欺愫     Bóng Ngân Hán khi mờ khi tỏ
度奎纏𣇜固𣇜空     Ðộ Khuê Triền buổi có buổi không
式𩄲隊𣅶𤁕濃         Thức mây đòi lúc lạt nồng
嵬𣋀北斗催東吏兌  Chuôi sao Bắc Ðẩu thôi Ðông lại Ðoài
317                              
沒沒𤁕味粉     Một năm một lạt mùi son phấn
丈夫群足   如 𨂴沔                Trượng phu còn nhơ nhẩn miền khơi
初牢形影拯                       Xưa sao hình ảnh chẳng rời
悲𣇞女抵隔 溈参商 Bây giờ nỡ để cách vời Sâm Thương
321
払𨀐馭𨤵長𩄲俯              Chàng rong ngựa dặm trường mây phủ
妾𨄹鞋搂𡳵󰄃印     Thiếp dạo hài lầu cũ rêu in
春𣈗沒永信         Gió Xuân ngày một vắng tin
可傷𢙲歇氽畨良辰  Khá thương lỡ hết mấy phen lương thì
325
仕𢖵欺梗姚朶 󰅖             Xảy nhớ khi cành Diêu đóa Ngụy
春鐄紫聘饒     Trước gió xuân vàng tía sánh nhau
怒𠊛妸織払牛         Nọ người ả Chức chàng Ngâu
细𦝄秋吏北梂戈滝    Tới trăng thu lại bắc cầu sang sông
329
切沒仉𢩣空𨻫              Thiết một kẻ buồng không luống giữ
辰節冷𢗖𢙲掣包              Thời tiết lành lầm lỡ xiết bao
梭迻𣈗𣎃󰅗𣭻                       Thoi đưa ngày tháng ruổi mau
𠊛𠁀審率戈牟春撑   Người đời thấm thoắt qua màu xuân xanh
333
春秋抵恨觥𥪝胣     Xuân thu để giận quanh trong dạ
别離尼𢞂過欺𢝙              Biệt ly này buồn quá khi vui
怨愁󰕩餒哉排         Oán sầu nhiều nỗi tơi bời
蒲易押奈朝春  Vóc bồ liễu dễ ép nài chiều xuân
337
箕文君美苗𣋾              Kìa Văn Quân mỹ miều thuở trước
𠲖细欺頭󰅓麻傷     E tới khi đầu bạc mà thương
𩈘花怒妸潘 郎         Mặt hoa nọ gã Phan Lang
𢜝欺𠃅𩯀坡霜拱 Sợ khi mái tóc pha sương cũng ngừng
341
顏色當 澄󰒥𦬑             Nghĩ nhan sắc đương chừng hoa nở
惜光陰吝呂招戈              Tiếc quang âm lần lữa gieo qua
命󰅓惜年󰒥                       Nghĩ mệnh bạc, tiếc niên hoa
𡛔絲氽祝侈媄𣳔    Gái tơ mấy chốc xảy ra mẹ giòng
345
閣香怒𢠩𨤔𩈘              Gác hương nọ mơ màng vẻ mặt
楼花箕彷彿唏霜              Lầu hoa kia phảng phất hơi sương
責𡗶牢抵揚                       Trách trời sao để dở dang
妾為妾吏為払咀嘆    Thiếp vì thiếp lại vì chàng thở than
349
払拯𧡊𪀄鴛扵內     Chàng chẳng thấy chim uyên ở nội
拱熠󰅼拯倍分              Cũng dập dìu, chẳng vội phân trương
吏拯𧡊𪀄燕𨕭樑     Lại chẳng thấy chim yến trên rường
萡頭空女堆塘𢺺饒 Bạc đầu không nỡ đôi đường chia nhau
353
箕𩑛螻堆頭共聘            Kìa loài sâu đôi đầu cùng sánh
怒𩑛𪀄执𦑃共𠖤            Nọ loài chim chắp cánh cùng bay
梓蓮󰆀𦹵𣘃                     Tử liên là giống cỏ cây
堆花共𦬑堆𣘃共連     Ðôi hoa cũng nở, đôi cây cũng liền
357
意𩑛物情縁群世            Ấy loài vật tình duyên còn thế
牢劫𠊛󰆝抵帝低      Sao kiếp người nỡ để đấy đây
妾吀刼縁尼          Thiếp xin muôn kiếp duyên này
如𪀄連𦑃如𣘃連梗     Như chim liền cánh, như cây liền cành
361
停刼情辰丕     Ðành muôn kiếp chữ tình thì vậy
蹺刼尼欣𧡊刼𡢐            Theo kiếp này hơn thấy kiếp sau
妾吀払𠤆萡頭        Thiếp xin chàng chớ bạc đầu
妾辰買𥙩𥘷中Thiếp thì giữ mãi lấy màu trẻ trung
365
吀𩃳蹺共払丕     Xin làm bóng theo cùng chàng vậy
払𠫾拱𧡊妾边            Chàng đi đâu cũng thấy thiếp bên
払娘暈曰斐 願                    Chàng nương vừng nhựt phỉ nguyền
󰆍皮忠孝妾吀院𧷺  Mọi bề trung hiếu thiếp xin vẹn tròn
369
𢚸 許国𧺀𣘈𡴯𡴯           Lòng hứa quốc thắm son ngăn ngắt
飭庇民動鉄猪猪            Sức tý dân đụng sắt trơ trơ
𧖱单于馘月氐                       Máu Thuyền Vu quắc Nhục Chi
意辰𣇜㕵意辰𣇜咹  Ấy thì bữa uống, ấy thì bữa ăn
373
鋂銅博隊吝噷 𠼯     Mũi đòng bác đòi lần hăm hở
㐌𢚸𡗶纏𠊛忠              Ðã lòng trời gìn giữ người trung
払𤾓陣𢧚功                       Hộ chàng trăm trận nên công
𥏌隘北撩弓𡽫兑Buông tên ải Bắc, treo cung non Ðoài
377  
𩃳旗幟啫外 關隘      Bóng cờ xí giã ngoài quan ải
㗂凱 𧿨 吏神京     Tiếng khải ca trở lại Thần Kinh
𡽫燕鑿𥒥題名            Non Yên tạc đá đề danh
朝天𠓨宮廷󰅹功Triều thiên vào trước cung đình dâng công
381
渃溋渶越銅呂瀝     Nước duềnh Hán việt đồng rửa sạch
曲樂詞𠰉𡂒𠿿𠸦              Khúc nhạc từ réo rắt ngợi khen
才搊秦霍全         Tài so Tần Hoắc vẹn toàn
𠸜𥱬阁𤌋像傅臺麟Tên ghi gác Khói tượng truyền đài Lân.
385
勲将帶巾𤉒𨤔              Nền huân tướng đai cân giãi vẻ
同休碑𥮋𠦳冬              Chữ đồng hưu bia thẻ ngàn đông
恩󰓱子蔭妻封                       Ơn trên tử ấm thê phong
顕荣妾拱淡終香𡗶    Hiển vinh thiếp cũng đượm chung hương trời.
389
妾拯𢚕如𠊛蘇婦              Thiếp chẳng dại như người Tô Phụ
払罕空如屡洛陽              Chàng hẳn không như lũ Lạc Dương
欺𧗱㧅菓印鐄                       Khi về đeo quả ấn vàng
󰓱空𦀻敢𠖰揚髙    Trên khung cửi dám dẫy duồng làm cao.
393
 吀為払撩袍𢶒甲             Xin vì chàng treo bào cởi giáp
 吀為払𢷀笠霜             Xin vì chàng rũ lớp phong sương
為払𢬣祝鐄                       Vì chàng tay chuốc chén vàng
為払点粉㧅香濃    Vì chàng điểm phấn đeo hương não nùng
397
𢷣巾淚払曽              Giở khăn lệ chàng trông từng tấm
讀詩愁払𡄎曽勾              Ðọc thơ sầu chàng ngẫm từng câu
勾𢝙対󰆱勾愁                       Câu vui đổi với câu sầu
耒共計𡢐每𠳒    Rượu rồi cùng kể trước sau mọi lời.
401
𢫟捽潙󰆉󰆉隊              Sẽ rót vơi lần lần đòi chén
󰆴寅練練曽聯              Sẽ ca dần ren rén từng liên
聯吟対飲曽畨                       Liên ngâm đối ẩm từng phen
共払吏結䋦縁󰅻𦓅    Cùng chàng lại kết mối duyên đến già. 
405
朱補𣅶愁賒隔𢖵     Cho bõ lúc sầu xa cách nhớ
𡨺𢷹饒𢝙𣋾清寧     Giữ gìn nhau vui thuở thanh ninh
吟哦懞𠳚𡦂情         Ngâm nga mong gửi chữ tình
羕尼歐罕才丈夫  Dường nầy âu hẳn tài lành trượng phu